Việt Nam chính thức vào nhóm 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới, cán mốc 801 tỷ USD.
Nội dung bài viết
Việt Nam chính thức vào nhóm 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới, cán mốc 801 tỷ USD.
Giữa tháng 11, Việt Nam chính thức gia nhập nhóm 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất thế giới khi tổng kim ngạch đạt 801 tỷ USD. Đây là cột mốc lịch sử thể hiện chiến lược hội nhập sâu rộng cùng năng lực cạnh tranh ngày càng tăng trên thị trường quốc tế. Việc góp mặt trong nhóm vốn chỉ được thống trị bởi Hoa Kỳ, Trung Quốc, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Singapore chứng minh Việt Nam không còn là nền kinh tế “đang nổi”, mà đã trở thành một cường quốc xuất nhập khẩu thực thụ, sở hữu tầm ảnh hưởng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thành tựu này không chỉ mang ý nghĩa về tốc độ tăng trưởng mà còn tạo ra sức mạnh mềm quan trọng, giúp Việt Nam gia tăng vị thế trong các mối quan hệ kinh tế – chính trị quốc tế.
Cơ cấu xuất khẩu 2025: 36 mặt hàng tỷ đô chiếm hơn 94% tổng kim ngạch
Trong 10 tháng đầu năm 2025, Việt Nam ghi nhận 36 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu vượt 1 tỷ USD, chiếm tới 94,1% tổng giá trị xuất khẩu cả nước. Điều này thể hiện rõ mức độ đa dạng và bền vững trong cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Khối doanh nghiệp FDI tiếp tục đóng vai trò đầu tàu khi các tập đoàn công nghệ như Samsung, LG, Foxconn, Amkor, Hana Micron hay Intel góp phần tạo nên nhóm hàng điện thoại, linh kiện và máy tính chiếm hơn 33% tổng kim ngạch. Tổng giá trị xuất khẩu ngành điện tử đạt gần 143 tỷ USD, duy trì vị thế chủ lực trong nền kinh tế. Thành tựu này phản ánh quá trình nhiều thập kỷ cải cách môi trường đầu tư, nâng cấp thể chế và xây dựng chiến lược ngoại giao đa phương linh hoạt của Việt Nam, qua đó hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao đủ sức hấp dẫn các tập đoàn toàn cầu.
Doanh nghiệp Việt tiến sâu vào chuỗi giá trị thay vì chỉ gia công
Từ nền kinh tế “đạp chân” đến vai trò mới trong chuỗi cung ứng
Nếu trước đây Việt Nam được ví như nền kinh tế “đạp chân” ám chỉ sự phụ thuộc vào may mặc, giày da và gia công giá rẻ thì những năm gần đây bức tranh đã thay đổi mạnh mẽ. Doanh nghiệp Việt đã tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu bằng việc xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và đầu tư nhiều hơn vào chất lượng sản phẩm. Nhiều ngành hàng như nông sản, thực phẩm chế biến, đồ gỗ và hàng tiêu dùng đã duy trì kim ngạch tỷ đô trong nhiều năm, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng trong thương mại khu vực và quốc tế.
Nông sản liên tiếp lập kỷ lục: điều, cà phê, sầu riêng, tôm hùm bứt phá mạnh
Tính đến giữa tháng 11, xuất khẩu hạt điều đạt 4,51 tỷ USD, tăng 19,3% so với cùng kỳ và vượt mốc cả năm 2024. Cà phê Việt có thể đạt 10 tỷ USD trong năm 2025, con số kỷ lục chưa từng có. Xuất khẩu sầu riêng tiếp tục tăng trưởng mạnh, vượt mức 3,2 tỷ USD của năm trước. Trong khi đó, tôm hùm tăng trưởng 135% với 712 triệu USD trong 10 tháng và được dự báo cán mốc 1 tỷ USD. Đây là minh chứng rõ ràng cho năng lực sản xuất, chế biến và thích ứng thị trường quốc tế của ngành nông nghiệp Việt Nam.
Thách thức mang tính cấu trúc: phụ thuộc FDI và chưa làm chủ công nghệ nguồn
Dù vậy, phía sau những thành tựu ấn tượng là hàng loạt vấn đề mang tính cấu trúc mà nền kinh tế Việt Nam cần sớm giải quyết. Thứ nhất là tình trạng mất cân đối giữa khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa. Độ mở thương mại lớn khiến nền kinh tế dễ chịu tác động bởi các biến động địa chính trị – kinh tế quốc tế, trong khi doanh nghiệp công nghệ cao trong nước vẫn chưa “lớn đủ nhanh” để gánh vác vai trò trụ cột. Theo ông Phạm Tuấn Anh, nguyên Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được công nghệ nguồn, chưa cạnh tranh được với các tập đoàn toàn cầu, và thiếu các sản phẩm công nghiệp mang thương hiệu Việt Nam với giá trị công nghệ cao. Đây là rào cản lớn cản trở việc nâng tầm nền công nghiệp Việt Nam trong dài hạn.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, dù kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh, người nông dân là lực lượng trực tiếp tạo ra sản phẩm vẫn chưa được thụ hưởng giá trị tương xứng. Nguyên nhân chính đến từ việc phần lớn nông sản vẫn xuất khẩu ở dạng thô, chưa có thương hiệu quốc tế đủ mạnh và phải thông qua nhiều tầng nấc trung gian, khiến lợi nhuận bị chia nhỏ. Để phát triển bền vững, Việt Nam buộc phải giải quyết được bài toán chế biến sâu, xây dựng thương hiệu quốc gia và nâng cao năng lực đàm phán của doanh nghiệp nông sản.
Để Việt Nam thực sự trở thành một cường quốc xuất khẩu bền vững, nền kinh tế cần tập trung nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa, đặc biệt trong việc làm chủ công nghệ lõi và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, việc phát triển thương hiệu quốc gia cho các ngành hàng chủ lực, thúc đẩy chế biến sâu trong nông nghiệp, liên kết doanh nghiệp nội (FDI) viện nghiên cứu, cũng như đẩy mạnh đổi mới công nghệ sẽ là những yếu tố then chốt giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào bên ngoài, gia tăng giá trị và ổn định vị thế thương mại.
Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để bứt phá. Cột mốc 801 tỷ USD thương mại và việc gia nhập Top 15 thế giới là bước đệm quan trọng cho mục tiêu tiến xa hơn trong thập kỷ tới. Nếu giải quyết được những hạn chế về công nghệ, chất lượng doanh nghiệp và giá trị nội địa, Việt Nam hoàn toàn có thể hướng đến nhóm 10 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới trong tương lai không xa.
Nguồn: Doanh nghiệp & thương hiệu

